Informacja dotycząca wyświetlania Kaucji na automatach - na podstawie danych zebranych przez Polskie Stowarzyszenie Vendingu
Stanowisko Polskiego Stowarzyszenia Vendingu – wyświetlanie cen i kaucji w automatach
Poniższy materiał prezentuje stanowisko Polskiego Stowarzyszenia Vendingu dotyczące sposobu pokazywania cen oraz kaucji w automatach vendingowych po wdrożeniu systemu kaucyjnego. Ma charakter informacyjny i wskazuje możliwe interpretacje oraz dobre praktyki w obszarze ochrony konsumenta.
1) Stan prawny – w jednym zdaniu
Obecnie brak przepisu, który wprost nakazuje albo zakazuje wliczania kaucji do ceny prezentowanej konsumentowi. Istnieje luka – stosujemy zasady ogólne ochrony konsumenta.
2) Co jest „ceną” w rozumieniu prawa
- Cena to kwota, którą kupujący jest zobowiązany zapłacić przy zakupie – powinna być jednoznaczna, czytelna i niewymagająca obliczeń.
- Prawo nie definiuje, czy „cena napoju” obejmuje kaucję, ani nie wyłącza kaucji z ceny.
- Kluczowe jest, by konsument wiedział, ile realnie zapłaci.
3) Dwie dopuszczalne ścieżki prezentacji
A. Cena łączna – np. 4,50 zł
- Najbezpieczniejsze konsumencko i dowodowo.
- Minimalizuje ryzyko zarzutów wprowadzania w błąd (art. 3–4 ustawy cenowej).
- Dobra praktyka: 4,50 zł (w tym kaucja 0,50 zł – zwrotna)
B. Cena + kaucja osobno – np. 4,00 zł + 0,50 zł
- Dopuszczalne, gdy komunikat jest absolutnie czytelny.
- TSUE traktuje kaucję jako opłatę zwrotną; komunikaty MKiŚ wskazują na rozdzielność ceny i kaucji.
- Warunek krytyczny: klient na pierwszy rzut oka musi zobaczyć, że zapłaci łącznie 4,50 zł – bez gwiazdek i „szukania legendy”.
4) Czego unikać – przykłady wysokiego ryzyka
- Wyświetlono 4,00 zł, pobrano 4,50 zł – klasyczne wprowadzenie w błąd; użytkownik nie ma obowiązku znać stawek kaucji.
- 4,00 zł + gwiazdka/ikonka prowadząca do legendy – jeśli choć część konsumentów może nie zrozumieć przekazu, ryzyko spoczywa na sprzedawcy. Automat ≠ półka sklepowa; czas decyzji jest krótki.
5) Rekomendacja praktyczna PSV
- Minimalizacja ryzyka: pokazuj 4,50 zł jako cenę główną + informacja (w tym kaucja 0,50 zł – zwrotna).
- Jeśli rozdzielasz: 4,00 zł + 0,50 zł (kaucja) – w jednym widoku, tym samym krojem i rozmiarem, bez gwiazdek i skrótów.
6) Zasada nadrzędna
Nie forma, lecz efekt dla konsumenta jest decydujący.
Jeżeli klient bez wątpliwości wie, ile zapłaci – działasz zgodnie z prawem. Jeżeli może się pomylić – ryzyko sporu ponosi sprzedawca.
Niniejszy materiał stanowi informację zebranych na podstawie stanowiska Polskiego Stowarzyszenia Vendingu w zakresie zasad prezentowania cen oraz kaucji w automatach vendingowych w związku z wdrożeniem systemu kaucyjnego. Dokument ma charakter informacyjny i pomocniczy, a jego celem jest wskazanie możliwych interpretacji przepisów oraz dobrych praktyk rynkowych w obszarze ochrony konsumenta. Polskie Stowarzyszenie Vendingu ani Spółka Retail 24 nie jest organem administracji publicznej ani sądem i nie dokonuje wiążącej interpretacji przepisów prawa. Odpowiedzialność za ocenę obowiązków prawnych oraz sposób prezentowania cen i kaucji spoczywa na poszczególnych przedsiębiorcach.